شمس الدين حافظ

150

غزليات حافظ ( فارسى )

اختلاف متن‌ها : 2 - ق - پ - نهادنم آينه‌ها در خ - نهادم آينه‌ها را در بيت دوم « آينه‌ها را » بهتر از « آينه‌ها در » مىباشد چونكه لفظ « مقابل » خود به معناى روبروست و اينجا نيازى به گفتن نيست . 4 - ق - پ - سنگ و سبوست خ - خاك سبوست در مصرع دوم بيت چهارم « خاك سبو » بر « سنگ و سبو » رجحان دارد زيرا مقصود شاعر از « خاك سبو » اين است كه درين عالم همهء سرها خاك مىشود و سبو از آن مىسازند پس آنها هم مانند من سبوكش اين ديرند . 5 - ق - پ - كه باد غاليه‌سا گشت خ - كه باد غاليه‌ساى است در بيت پنجم « غاليه سا گشت » بر « غاليه‌ساى است » ارجح است بدان جهت كه « غاليه‌ساى گشتن باد » نتيجهء شانه زدن زلف عنبرافشان است . در حالى كه « غاليه‌ساى بودن » چنين تحولى را به نظر نمىرساند و طبيعتِ خود باد ، قلمداد مىشود . 7 - ق - پ - شوق نالانست خ - شوق ما لال است در بيت هفتم ، عبارت شوق ما لال است بر « شوق نالانست » ترجيح مسلم دارد . چون مقصود شاعر بازايستادن زبان از نطق است كه با نالان بودن زبان جور در نمىآيد و ربط معنا را با مصرع دوم به نظر نمىرساند . اضافه بر اين « لال » در مصرع اول با « زبان بريده » در مصرع دوم تناسب معنوى دارد .